Gmina Gronowo Elbląskie
Dzisiaj jest...czwartek, 20 września 2018
Imieniny: Filipiny Eustachego
Polish (Poland)English (United Kingdom)Deutsch (DE-CH-AT)Russian (CIS)Ukrainian (UA)French (Fr)Svenska (Sverige)Norsk bokmål (Norway)
Gmina Gronowo Elbląskie
Menu
Kalendarium
wrzesień 2018
N P W Ś C Pt S
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6
14 października 2018 - niedziela
Dzień Edukacji Narodowej
W dniu 28 marca 2018 roku Rada Gminy Gronowo Elbląskie podjęła uchwały rozpoczynające pracę nad zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach Karczowiska Górne, Wikrowo Jegłownik oraz Gronowo Elbląskie: -UCHWAŁA NR XXXII/290/2018 RADY GMINY GRONOWO ELBLĄSKIE z dnia 28 marca 2018 roku o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gronowo Elbląskie w miejscowości Gronowo Elbląskie, -UCHWAŁA NR XXXII/291/2018 RADY GMINY GRONOWO ELBLĄSKIE z dnia 28 marca 2018 roku o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gronowo Elbląskie w miejscowości Jegłownik, -UCHWAŁA NR XXXII/292/2018 RADY GMINY GRONOWO ELBLĄSKIE z dnia 28 marca 2018 roku o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gronowo Elbląskie w miejscowości Karczowiska Górne, -UCHWAŁA NR XXXII/293/2018 RADY GMINY GRONOWO ELBLĄSKIE z dnia 28 marca 2018 roku o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Gronowo Elbląskie w miejscowości Wikrowo,

PostHeaderIcon Pompa parowa w Różanach - 100 lecie istnienia

          Nazwa Żuławy Wiślane, abstrahując od rodowodu weszła w użycie dopiero w momencie wejścia  tej części Prus do Korony Polskiej w 1454 r.
W okresie administracji krzyżackiej tereny w delcie Wisły określano za pomocą niemieckiego terminu - Werder (wyspa)2. W średniowieczu ustalił się podstawowy podział Żuław - na Gdańskie, Wielkie Malborskie, Małe Malborskie i Elbląskie.

IMG_0109

 

Żuławy Elbląskie (z niem. das Elbinger Werder) – obejmują tereny leżące na wschód od Nogatu i powyżej Żuław Małych.

Gospodarowanie na żyznych ziemiach żuławskich dostarczało dużych dochodów, starano się więc poszerzać i zabezpieczać areał rolny przez budowę nowych wałów, meliorację - kopanie rowów i kanałów, budowanie urządzeń odwadniających,  wiatrowych przepompowni. Katastrofalne powodzie, które zniszczyły w tym czasie znaczną część Żuław wymagały intensywnej pracy przy ponownym zagospodarowaniu terenu i zabezpieczenia przed podobnymi niebezpieczeństwami. Jednymi z pierwszych osadników na tych terenach  byli  mennonici. Osiedlali się między innymi na Żuławach, na terenach dotychczas niezamieszkanych, dając początek tzw. kolonizacji olęderskiej. Byli niezwykle pracowici, wykazywali się ogromną zręcznością i kunsztem, jeśli chodzi o osuszanie bagien, w ciągu stu lat udało im się osuszyć spory obszar ziemi. Menonici skupiali się w gminach flamandzkich i fryzyjskich. Stworzyli kulturę o niezwykle surowych obyczajach i zasadach, ich "religią" była praca.

 pompy_wiatraki
Żuławski krajobraz  sprzed lat

W miejscowości  Różany „Olędrzy” pojawili   się w 1599 roku. To oni zastosowali różne  urządzenia   typu wiatraki, które wykorzystano  jako :
-  młyny, gdzie dokonywano przemiału   zboża na  mąkę  i kaszę,
- „pompy”   służące  odwadnianiu podmokłej i notorycznie zalewanej  ziemi  delty  Wisły.

Wiatraki – „pompy” wznoszono w konstrukcji ”koźlaka „ lub” holendra”. W  nich to  zespół roboczy stanowiły urządzenia czerpalne występujące w   kilku odmiennych rozwiązaniach. Wiatraki stały  się charakterystycznym   elementem krajobrazu Żuław. Na  starych mapach niemieckich z początku XX wieku, na terenie obecnych granic gminy Gronowo Elbląskie znajdowało się  38 wiatraków odwadniajacyh,

2 holendry oraz  kilka  przemiałowych. Przez  kilka wieków żuławskie poldery odwadniały wietrzne pompy  czyli wiatraki czerpakowe, przepychające  wodę z jednego kanału do drugiego.

W połowie XIX wieku zaczęto  scalać poldery, a  pompy wietrzne   zastępowano wydajniejszymi, nowocześniejszymi pompami  parowymi. Ich  zaletą  było niezależność od pogody, niezawodność oraz  większa  wydajność, która pozwalała na  odwodnienie dużego  terenu jednocześnie. Pierwsza taka przepompownia powstała w 1840 roku w Piotrowie  koło Cyganka. Nasza jedyna ocalała  przepompownia  Różanach powstała w 1911 roku. Wcześniej   stał  na tym  miejscu   wiatrak odwadniający.

W tym roku  nasza  pompa obchodzi 100 lat istnienia - szacowny  wiek!

 IMG_0095

Wewnątrz  budynku   znajdują  się urządzenia wykonane przez  zakłady dwóch największych przemysłowców  ówczesnego Elbląga, piec parowy wykonał Franz Komnick. Hydraulikę oraz  rury do przepompowania  wody pochodzą z  zakładów Ferdynanda Schichaua. Stan  tych urządzeń jest jak na swój wiek - dobry.

 parowa2

Obecnie jest to  jedyny na  całych Żuławach Wiślanych taki obiekt z tak  efektowanym   wyposażeniem. Powinien, być dla Gminy Gronowo Elbląskie atutem i dużą atrakcją  turystyczną.

parowa3

Dla porównania  można  dodać, że w pobliskiej gminie Markusy  nad  Balewską stoi tylko  sam komin pozostałość  po takiej  samej przepompowni.

 parowa4

14 maja 2011 roku  pompa w Różanach   było obiektem zachwytów przewodników  turystycznych w  ramach XV Ogólnopolskiego Zlotu Przewodników Nizinnych. Byli   zachwyceni, że takie „cudeńko” przetrwało do naszych  czasów w   dobrym  stanie.

 

Tekst. Leszek Marcinkowski

 
Ustawa śmieciowa
Urząd pracy
Teraz gościmy
Naszą witrynę przegląda teraz 3170 gości 

Valid XHTML 1.0 Transitional

Gmina Gronowo Elbląskie - województwo Warmińsko-Mazurskie

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. Czytaj więcej... To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information